Mungiarra kanpaina moduan: inbertsioa, diskurtsoa eta hauteskunde aurreko premia

2026ko aurrekontua eraldaketa gisa aurkezten da, baina erakunde diskurtsoz jantzitako kudeaketa berantiarra agerian uzten du

Gobernu taldeak 2026ko udal aurrekontua Mungiarra aldizkariaren bidez aurkeztu du, etorkizunera bideratutako inbertsioen katalogo gisa. Hala ere, analisi zorrotz batek komunikazio estrategia argi bat identifikatzen du: legegintzaldiaren azken zatian kudeaketa pertzepzioa indartzea, erakunde betebeharra, esku-hartze berantiarra eta ikusgarritasun handia uztartzen dituzten jardueren bidez.

2026ko aurrekontua Mungian: kudeaketa baino diskurtso gehiago, lehentasuna baino erakusleiho gehiago

Gobernu taldeak 2026ko udal aurrekontua “Mungiako etorkizunerako inbertsioen” katalogo handi gisa aurkeztea erabaki du. Mezua ondo paketaturik dago, irudiek laguntzen dute, diseinuak bere funtzioa betetzen du eta izenburuak ideia sinple bat ezarri nahi du: Udalak udalerria eraldatzen ari dela ikuspegi, oreka eta anbizioz.

Baina edukia gutxieneko zorroztasun politiko eta instituzionalarekin aztertzen denean, ondorioa askoz ere epiko gutxiago da.

Etorkizuneko bide-orri gisa aurkezten dena, neurri handi batean, gobernuaren pertzepzioa hobetzera bideratutako komunikazio politiko operazio bat da, beharrezko jarduerak, kudeaketa betebehar arruntak, berehalako ikusgarritasun proiektuak eta termino generikoetan formulatutako iragarkiak nahastuz, benetako lehentasun eskema bat gabe, emaitzen ebaluazio publikorik gabe eta udalerriaren benetako egoerari buruzko autokritika minimorik gabe.

Beste era batera esanda:

Liburuxka, izenburu eta argazki asko; argitasun gutxiago jarduera horietako asko zergatik iristen diren orain eta ez lehenago

Mungia Alkartun uste dugu udal aurrekontuak analisi serio bat merezi duela. Eta uste dugu, halaber, herritarrek paperean bildutako propaganda instituzionala baino zerbait gehiago merezi dutela.

Testuingurua: Mungiarra aldizkariaren bilakaera legegintzaldian zehar

2023an hasitako legegintzaldian zehar udal aldizkariaren ibilbideak ildo argi bat erakusten du:

• 2023an, 71. zenbakiarekin, gobernu berria aurkezten da eta ilusioa, pertsonak eta auzoak aipatzen dira.
• 2024an, 72. zenbakiarekin, Agintaldi Plana egituratzen da 83 jarduera eta aurrekontu historikoekin.
• Urte berean, 73. zenbakiak exekuzioaren diskurtsoa sartzen du: planaren %75 martxan edo exekutatuta.
• 2025ean, 74. zenbakiak hazkundearen narrazioa indartzen du: 28 milioi eurotik gorako aurrekontua eta eskualdeko motor ekonomikoa.
• Eta 2026an, 75. zenbakiak fokua aldatzen du: jarduera ikusgarriak, zuzeneko esku-hartzea eta kalean presentzia.

Ibilbide honek logika politiko ezagun bati erantzuten dio:

Legegintzaldia aurrera joan ahala, erakunde diskurtsoa plangintzatik eszenifikaziora pasatzen da

Kanpaina bihurtutako aurrekontua

Erakunde mezuaren ardatza argia da: “etorkizunerako inbertsioak”.

Gobernu batek etorkizunean hainbeste azpimarratzen duenean, normalean, orainaldian arreta gehiegi ez jartzen saiatzen da

Eta Mungiako orainaldian arazo gehiegi pilatu dira: mantentze-lan arazoak, berandu iritsitako jarduerak, espazio publikoaren narriadura eta udalerriaren errealitatearen atzetik joan den kudeaketa.

Mungia Alkarturen erantzuna

Aurrekontua egitea ez da kudeatzea, etairagartzeaez da eraldatzea

Ekintza-erreakzioa: kudeaketa salaketaren ondoren iristen denean

Legegintzaldian zehar, udalerriko benetako arazoak dokumentatu, seinalatu eta publikoki helarazi dira:

• Haur parkeen narriadura.
• Espaloiak egoera txarrean.
• Hiri altzarien mantentze-lan falta.
• Garbiketa eta osasungarritasun arazoak.
• Argiteria akatsak.
• Segurtasun eza puntu zehatzetan.

Kasu askotan, salaketa publiko horien ondoren, udal jarduerak egin dira.

Hau ez da kasualitatea. Eredu bat da.

Lehenik auzokideen salaketa, gero argitalpena, ondoren erreakzioa

Arazoa ez da jardutea. Arazoa da noiz eta zergatik jarduten den.

Mungia Alkarturen erantzuna

Mungia Alkartun argi eta garbi esaten dugu:
kudeaketa ezin da presio publikoaren edo sare sozialetako esposizioaren menpe egon.

Udal batek aurrea hartu behar du, ez erreakzionatu.

Ez da kudeaketa planifikatua: kudeaketa erreaktiboa da

Lehen arazoa: aparteko gisa aurkezten da normala izan beharko lukeena

Inbertsio gisa aurkeztutako jarduera asko, egia esan, oinarrizko mantentze-lanak dira.

Aparteko gisa aurkezten da normala izan beharko lukeena

Mungia Alkarturen erantzuna

Hau ez da eraldaketa bat: berandu iritsitako eguneratze bat da

Ez da ‘etorkizuneko ikuspegia’ garaiz zaindu ez zena berandu konpontzea

Hirigintza, lurraldea eta ingurumena: iragartzen denak aspalditik huts egiten duena berresten du

Aurrekontuak hiri-lanetan, kaleetan, saneamenduan, irisgarritasunean eta auzoetan jartzen du azpimarra.

Orain honetan inbertitzen bada, lehen ez delako nahikoa egin.

Mungia Alkarturen erantzuna

Mungia Alkartuk proposamen argiak planteatu ditu:

• Hiri mantentze-lan integraleko plana.
• Auzoetan egiturazko esku-hartzea.
• Espazio publikoaren lehentasuna.
• Prebentziozko plangintza.

Ez da inbertsio estrategikoa: pilatutako gabeziak zuzentzea da

Auzoak: diagnostiko berantiarra

Dokumentuak orain auzoetako beharrak aztertzea planteatzen du.

Diagnostikora ere berandu iristea ez da kudeaketa ona

Mungia Alkarturen erantzuna

Auzoak ezin dira agintaldiaren azken zatian berriro aurkitu

Jarduera ikusgarriak: erakusleiho politika

Igogailua, pistak, estalkiak, argiteria…

Mungia Alkarturen erantzuna

Ikusgarriak direnek ezin dute garrantzitsua dena ordezkatu

Liburuxkaren hizkuntza: trazabilitaterik gabeko promesa

Aditz asko, zehaztasun gutxi.

Mungia Alkarturen erantzuna

Adjektiboak soberan daudenean, batzuetan kontrolak falta dira

Egiturazko kontraesana: erakunde diskurtsotik udalerriaren errealitatera

Mungiarra aldizkariaren zenbaki desberdinen analisi bateratuak konstante bat identifikatzen du: udalerriaren errealitatearekin guztiz bat ez datorren erakunde diskurtso koherente bat.

Diskurtsoak kudeaketak baino azkarrago egin du aurrera

Plangintza, exekuzioa eta hazkundea komunikatzen ziren bitartean, errealitateak erakutsi du:

• Mantentze-lan eskasa.
• Berandu iritsitako jarduerak.
• Kudeaketa erreaktiboa.
• Jarraitutasun falta.

Udalerri planifikatu bat komunikatzen da; erreakzionatzen duen udalerri batean bizi da

Kontraesanaren adierazpen praktikoa

• Auzo orekatuak iragartzen dira → gabeziak detektatzen dira
• Hobekuntza komunikatzen da → gorabeherak pilatzen dira
• Exekuzioa baieztatzen da → salaketaren ondoren jarduten da

Planetik adabakira; estrategiatik puntualeko konponketara

Mungia Alkarturen erantzuna

Arazoa ez da Mungiarra aldizkarian idazten dena, baizik eta hortik kanpo egin ez dena

Mungia Alkarturen jarrera: kudeaketa propagandaren aurrean

Mungia Alkartuk defendatzen du:

• Etengabeko mantentze-lana.
• Benetako plangintza.
• Etengabeko arreta.
• Gardentasuna.
• Egunerokoaren lehentasuna.

Zeren herritarrak ez dira liburuxka batean bizi.

Ondorioa: diskurtsotik erreakziora

2026ko aurrekontua ez da ekonomia soilik. Komunikazio politikoa da.

Baina benetako sekuentzia argia da:

• Lehenik ez ikusiarena egiten da.
• Gero salatu egiten da.
• Ondoren jarduten da.
• Azkenik komunikatzen da.

Eta komeni da ideia argi batekin amaitzea:

Orain inbertsio handi gisa aurkezten badute, agian lehen ez zutelako egin behar zutena